Στα παρασκήνια της δημιουργίας του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ», του πρώτου εθνικού υπερυπολογιστή της Ελλάδας, αναφέρεται το βίντεο-αφιέρωμα της «Καθημερινής» που δημοσιεύτηκε στις 28/10, καταγράφοντας την πορεία από τον αρχικό σχεδιασμό έως την εγκατάσταση της υποδομής στο ιστορικό κτίριο του πρώην ηλεκτρικού σταθμού, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου.
Στο βίντεο-αφιέρωμα μιλούν ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, ο Δημήτρης Κατσιάνης, Αναπληρωτής Πρόεδρος της ΕΔΥΤΕ και επίκουρος καθηγητής στο ΕΚΠΑ, καθώς και ο Νεκτάριος Κοζύρης, καθηγητής Υπολογιστικών Συστημάτων στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και εθνικός εκπρόσωπος της Ελλάδας στο EuroHPC. Οι τοποθετήσεις τους φωτίζουν τις δυνατότητες του υπερυπολογιστή, τις τεχνικές προκλήσεις της εγκατάστασής του και το στοίχημα της αξιοποίησής του.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, επισημαίνει ως βασική του αγωνία να μη μείνει ο υπερυπολογιστής ανενεργός ή να υπολειτουργεί. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, περιμένει με μεγάλη ανυπομονησία να δει τον «ΔΑΙΔΑΛΟ» να «γεμίσει με δεδομένα», υπογραμμίζοντας τη σημασία της ουσιαστικής αξιοποίησης της υποδομής μετά την εγκατάστασή της.
Η ιδέα για τη δημιουργία του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» διαμορφώθηκε το 2020, με στόχο την ανάπτυξη ενός υπερυπολογιστή που θα μπορούσε να συγκαταλέγεται μεταξύ των πέντε ή έξι ισχυρότερων στην Ευρώπη. Ο κ.Κοζύρης χαρακτηρίζει τα συστήματα αυτά «Formula 1 των υπολογιστών», αναδεικνύοντας τον ρόλο τους στην επιτάχυνση σύνθετων υπολογισμών και στην εκτέλεση επιστημονικών προσομοιώσεων.
Ο νέος υπερυπολογιστής μπορεί να πραγματοποιεί περίπου 85,69 petaflops, δηλαδή δεκάδες τετράκις εκατομμύρια υπολογιστικές πράξεις ανά δευτερόλεπτο. Η υπολογιστική αυτή ισχύς επιτρέπει την προσομοίωση της συμπεριφοράς προϊόντων και συστημάτων πριν από την πραγματική κατασκευή τους, μειώνοντας τον χρόνο και το κόστος ανάπτυξής τους.
Οι δυνατότητες του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» επεκτείνονται σε πολλούς επιστημονικούς τομείς. Όπως αναφέρει ο κ.Κατσιάνης, η υποδομή μπορεί να υποστηρίξει το έργο χημικών, βιολόγων, γιατρών, ερευνητών της φαρμακευτικής και νεοφυών επιχειρήσεων, διευκολύνοντας τη μελέτη σύνθετων βιολογικών διεργασιών και τη διερεύνηση της συμπεριφοράς μορίων και πρωτεϊνών. Παράλληλα, ο κ. Κοζύρης αναφέρεται στις δυνατότητες προσομοίωσης περιβαλλοντικών και καιρικών φαινομένων, αλλά και στις προοπτικές που δημιουργούνται για την ελληνική ερευνητική κοινότητα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εγκατάσταση του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» στο παλιό εργοστάσιο ηλεκτρικής ενέργειας στο Λαύριο. Όπως περιγράφει ο Δημήτρης Κατσιάνης, η διαμόρφωση του χώρου για τη φιλοξενία του υπερυπολογιστή απαίτησε ειδικές τεχνικές παρεμβάσεις, ώστε να εξασφαλιστεί η απαραίτητη στήριξη του εξοπλισμού. Η μεταλλική κατασκευή στο εσωτερικό της γυάλινης αίθουσας έχει σχεδιαστεί ώστε να αντέχει βάρος άνω των 100 τόνων.
Ο υπερυπολογιστής χρησιμοποιεί τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, η οποία επιτρέπει την αποτελεσματική απομάκρυνση της θερμότητας από τα υπολογιστικά κυκλώματα. Η επιλογή της κατάλληλης υποδομής ψύξης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη λειτουργία ενός συστήματος τόσο υψηλών επιδόσεων.
Ο χώρος συνδέεται συμβολικά με τη μετάβαση από τη Δεύτερη στη Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση, αλλά και με τη μορφή του μυθικού Δαίδαλου, του εφευρέτη και μηχανικού της αρχαιότητας. Ο νέος «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» φιλοδοξεί να αποτελέσει εργαλείο που θα οδηγήσει σε νέες ανακαλύψεις από την ερευνητική κοινότητα.
Η πλήρης αξιοποίηση του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» αποτελεί την επόμενη μεγάλη πρόκληση. Η δημιουργία μιας υποδομής υψηλών επιδόσεων δεν αρκεί από μόνη της, αλλά απαιτεί σταθερή και μακροπρόθεσμη προσπάθεια, με διαρκή ενίσχυση των υπολογιστικών δυνατοτήτων. Παράλληλα, εκφράζει την προσδοκία ότι η πρόσβαση σε τέτοια εργαλεία θα επιτρέψει στους Έλληνες ερευνητές να αναπτύξουν νέες ιδέες και εφαρμογές, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία που θα αποκτήσουν.
Η ΕΔΥΤΕ, μέσα από τον ρόλο της στην υλοποίηση του έργου και την ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών, συμβάλλει στη δημιουργία των προϋποθέσεων για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» από την ελληνική ερευνητική και ακαδημαϊκή κοινότητα, καθώς και από επιχειρήσεις και φορείς που χρειάζονται προηγμένους υπολογιστικούς πόρους.
Η πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους τέτοιας κλίμακας δημιουργεί νέες προοπτικές για την επιστημονική έρευνα και την ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών στην Ελλάδα. Η πρόκληση πλέον είναι η υποδομή να αξιοποιηθεί συστηματικά, ώστε να υποστηρίξει την παραγωγή νέας γνώσης και να συμβάλει στην πρόοδο της ελληνικής επιστημονικής και τεχνολογικής κοινότητας.
Το ρεπορτάζ επιμελήθηκε η δημοσιογράφος Σοφία Χρήστου.
Διαβάστε το ρεπορτάζ της “Καθημερινής” εδώ.
Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα της «Καθημερινής» εδώ.
